Türkiye'de ayakkabı imalatı uzun yıllar küçük atölyelerin hakimiyetinde gerçekleştirildi. 1980'li yılların ortalarından sonra entegre tesisler birbiri ardına kurulmaya başlandı. İtalya, İspanya gibi ülkelerde bugün ekonominin sürükleyici gücü haline gelen ayakkabı sektörü son yıllarda Türkiye'de önemli bir gelişim gösterdi. Bu gelişimde önemli payı olan grupların başında ise Ziylan Grubu geliyor.

1955'te Gaziantep'te temeli atılan Ziylan Grubu'nun, bugün Türkiye'nin en büyük entegre üretim tesislerine sahip olan grup çatısı altında 13 şirket bulunuyor. Yaklaşık 1500 kişiye istihdam olanağı sağlayan grup, 2003 yılı sonunda 100 milyon dolar ciro gerçekleştirdi.

Ziylan Grubu'nun temeli 1955 yılında Gaziantep'te Ahmet Ziylan tarafından atıldı. 1955-1965 yılları arasında 50 metrekarelik bir atölyede ısmarlama olarak haftalık 5-10 çift ayakkabı üreten Ahmet Ziylan, 1965'te fabrikasyon üretime geçmeye karar verdi. İstanbul'da günlük 100 çift üretim yapan bir tesisi satın alan Ziylan, bu tesisi Gaziantep'e taşıdı. Şehirde bu tesisi kurabilecek büyüklükte bir yer olmadığı için Gaziantep'teki mağaralardan birine tesisini kurdu.

Mağarada günlük 100 çift ayakkabı üreten Ahmet Ziylan bunları Doğu ve Güneydoğu Anadolu'ya satıyordu. O yıllarda pek rastlanmayan bir cesarete ve müteşebbis ruhuna sahip olan Ziylan, 1970 yılında rotasını İstanbul'a çevirdi. İstanbul'da Gaziantep'teki çalışmalarının aksine ayakkabı yan sanayi üretimine girdi.

İstanbul'da Topkapı Gümüşsuyu Caddesi'nde yeni bir tesis kuran Ahmet Ziylan, önce bombe(ayakkabının burnuna konan, elbiselerde tela diye adlandırdığımız şekil veren madde) üretimine başladı. Ziylan Taban şirketi çatısı altında daha sonra ford ( ayakkabının arkasına konulan madde), bundan birkaç sene sonra ise kauçuk taban üretimine girildi.

İstanbul'daki çalışmaları devam ederken, Gaziantep ile de bağlarını koparmayan Ziylan, o yıllarda Antep'te hiç olmayan "freze" denilen yan sanayi ürünlerini de üretiyordu. Hazır tabanın olmadığı yıllarda freze ayakkabının yan bölümlerinin düzgün durmasını sağlayan bir işlem olduğu için çok önemliydi. O yıllarda Gaziantep'te freze elde yapılıyordu. Ahmet Ziylan ilk kez İstanbul'dan freze makinalarını Gaziantep'e götürerek bu işin fabrikasyon yapılmasını sağladı. Ahmet Ziylan üretim ayağında Gaziantep'te devrim sayılabilecek değişimlere öncü olurken, satış ve pazarlama ağını da unutmadı. Fabrikasyon üretime geçtikten sonra, şu anda Gaziantep'in en iyi caddesi olan Bezm-i Asım Caddesi'nde mağaza açtı. Bu arada İstanbul'la bağlantısını kesmeyen Ziylan, İstanbul'la Gaziantep arasında adeta mekik dokuyordu. Gazintep'teki fabrikası için yan sanayi malzemesi alan Ziylan, mağazası için de İstanbul'dan ayakkabı tedarik ediyordu. Bir taraftan Gaziantep'teki çalışmalarını yürüten Ziylan, İstanbul'da 1973'de taban fabrikası satın aldı. Yaklaşık 5 yıl taban üretimini sürdüren Ziylan, 1978'te aynı fabrikada PVC termo taban üretimine geçti.

Ziylan ve Ziylan aileleri için ikinci dönemeç yine İstanbul'da yaşandı. Temeli 1955 yılında Gaziantep'te atılan Ziylan Grubu'nun lokomotifi olan şirket Ziylan Ayakkabı 1985 yılında kuruldu. Bu şirketin kurulmasıyla birlikte Ahmet Ziylan, Antep'teki fabrikasını ortaklarına devretti ve tamamen İstanbul'daki işlerine konsantre oldu. Büyükekşi ve Ziylan ailelerinin birlikte 100 milyon lira sermayeyle kurdukları Ziylan Ayakkabı, spor ayakkabı imalatına başladı. O yıllarda ayakkabı fabrikalarının sayısı Türkiye'de bir elin beş parmağını geçmiyordu. Yeşil Kundura, Özkan Kundura ve Togo gibi daha çok askeriyeye mal satan firmaların yanı sıra Ziylan Ayakkabı da varlığını kanıtladı. O yıllarda Türkiye'nin ayakkabı ihracatının 1-2 milyon dolarla sınırlı olduğu düşünülürse, yapılan bu yatırımın değeri daha anlaşılır.

İstanbul'da üretim için ilk olarak Bayrampaşa'yı üs edinen Ziylan Ayakkabı, 1983 yılında Topkapı'ya taşındı. Halen Topkapı'da her biri 4 bin metrekareden 3 tane fabrikası bulunan Ziylan, 1985'te Topkapı'da üretime başladı. Uzun yıllar üretim için Topkapı'yı mesken edinen Ziylan Grubu şirketleri, 8 yıl önce Halkalı'daki modern binasına taşındı. Buradaki üretimine de spor ayakkabı ile başlayan Ziylan Ayakkabı daha sonra terlik sektörüne de girerek adeta bir devrim yaptı.

Ziylan Grubu sektöründeki üretim gücüyle olduğu kadar 1980'li yılların ikinci yarısından itibaren yarattığı markalarla da sektöre markalaşma anlamında öncü oldu. 1985 yılında Topkapı'daki fabrikasına taşındıktan sonra Ziylan ilk markasını yarattı. O yıllarda gözüken Halley kuyruklu yıldızının dünyada neden olduğu heyecandan esinlenerek ilk olarak Halley isminin tescilini aldı. Böylece Ziylan ilk markası olan Halley de doğmuş oldu.

Halley ile iyi bir çıkış yakalayan Ziylan'ın o yıllarda yüzünü güldüren ikinci bir atılımı ise Eskimo tipi çizme üretmesiyle oldu. İçi kürklü olan bu çizmeler de o yıl çok popüler oldu ve çok sattı. Ziylan iç piyasada Eskimo çizmeleriyle oldukça iyi bir satış grafiği yakalarken, ihracatın kapılarını da bu çizmelerle açtı.

Ziylan'ın ihracattaki ilk durağı Yunanistan ikinci durağı ise Almanya oldu. Böylece ihracatı yavaş yavaş gelişmeye başladı. Ziylan'ın ihracattaki büyük atılımı sağlayan fırsat karşısına 1989 yılında çıktı. Finlandiyalı bir şirketle işbirliğine giden Ziylan 100 bin çiftlik bot siparişi aldı. 3 milyon dolarlık bu sipariş, Türkiye'nin ayakkabı ihracatı içinde çok önemli bir rakamdı. O zamanlar Türkiye'nin ayakkabı ihracatının 30 milyon dolardan daha az olduğu düşünülürse, bu siparişin önemi daha da iyi anlaşılır. Finlandiya üzerinden Rusya'ya giden botlar, Ziylan'ın ihracatının en önemli atlama taşlarından birisini oluşturdu.

Günlük üretimi 6 bin çifte çıkınca Ziylan, spor ayakkabının yanı sıra bot ve çizme de ihraç etmeye başladı. Bu arada 1986-1989 yılları arasında yurt dışından gelen ucuz spor ayakkabılar Türkiye pazarını daraltmaya başlayınca Ziylan, yurt dışı pazarları araştırmaya başladı.

Ahmet Ziylan ve Mehmet Büyükekşi'nin Uzakdoğu'ya o yıllarda yaptığı ziyaret grubun büyüme stratejilerini derinden etkiledi. Günlük 6 bin çift üretim kapasiteleri olduğu ve bunu azaltma planları yaptıkları günlerde Ziylan ve Büyükekşi'nin bir haftalık Kore ziyareti sonrasında Ziylan'ın geleceği adeta yeniden şekillendi.

Ziylan Kore'de kendi markasıyla üretim yaptırmaya karar verdi. Ziylan için spor ayakkabı üretecek firmaya Kinetix adlı markanın isim tescilini yaptırmalarını da söyledi. Böylece Kinetik enerjiyi çağrıştıran Kinetix markası Kore'de doğmuş oldu. İlk sezonda Ziylan, Kinetix markasıyla 100 bin çift spor ayakkabı sattı. Bir taraftan Kore'de üretim yaptıran Ziylan, Türkiye'deki tesislerinin de üretim kapasitesini arttırdı. Kapasitesini önce 6 binden 9 bin çifte çıkartan Ziylan, bir taraftan yeni pazar arayışlarını da sürdürüyordu.

O yıllarda Avusturya, Almanya, Fransa ve Güney Afrika'dan spor ayakkabı konusunda önemli bir talebin olduğunu belirten Ziylan, "Güney Afrika ile Türkiye arasında o yıllarda bir anlaşma yapılmıştı. O zamanlar Mandela'ya karşı Avrupa ülkeleri ambargo uygulamıştı. Türkiye bu ambargoya katılmadığı için Güney Afrika, Türkiye'ye 100 milyon dolarlık gümrüksüz ticaret anlaşması hakkı vermişti. Bunun 5 milyon doları ayakkabı ihracatı için verilmişti. Bu hakkın 1 milyon dolarını spor ayakkabı satarak Ziylan kullandı. Güney Afrika'ya Pierre Cardin markalı ayakkabı yaptık" diye konuşuyor.

Güney Afrika'nın ardından Almanya'dan bir firma için 'Malboro' markalı spor ayakkabı yapan Ziylan, Belçika'ya ise 'Pantera' markasıyla 100 bin çift spor ayakkabı üretti. Dünya markaları için fason üretim yapan Ziylan kendi markasıyla Polonya, Çek Cumhuriyeti, Macaristan, İrlanda, Yunanistan'a ihracat gerçekleştirdi. Bu girişimler sonunda ise ayakkabıda 10 milyon dolar gibi çok zor bir rakama ulaşmayı başardı.

Ziylan Grubu'nun markalaşma yolculuğu Kinetix'den sonra 'Proshot' ile devam etti. Halley ve Kinetix markalarının arasındaki boşluğu doldurmak için yaratalan bu marka 1998'den sonra kullanılmıyor. Proşart'ın ardından 1994 yılında Polaris adının tescilini alan grup, ilk olarak Polaris markasıyla Rusya'ya bot yapıp satmaya başladı. ' Polar' kutup demek. Rusya'ya içi kürklü bot satan grup, soğuk çağrışımını yapsın diye 'Polaris' markasını kullandı.

1994'te soğuğu çağrıştırmak için bulunan Polaris markası, Ziylan Grubu'nun 1998'de girdiği yeni iş alanıyla birlikte artık sıcağı çağrıştırıyor. 1998'deki krizden sonra yüzünü iç piyasaya dönen Ziylan, terlik işine girdi. Gerçi 1997'de küçük küçük terlik üretimi yapmaya başlamıştı ama 1998'de terlik sektörüne hızlı bir giriş yaptı. Terlik sektöründe de elinin altında hazır olan 'Polaris' markasını kullandı. Geçen her yıl satış grafiği artan Polaris' 2000 yılında 1 milyon terlik-sandalet satışına ulaştı. Fabrikada spor ayakkabı üretimini bırakıp aynı bantlarda terlik-sandalet üretimine başlayan Ziylan, daha sonra 2 milyon dolarlık ek yatırım yaptı. Polaris terliklerinin üretim ve pazarlaması için Polaris Pazarlama mümessillik ve Ticaret A.Ş adıyla yeni bir şirket kurdu. Merkezi İstanbul'da bulunan Polaris Pazarlama, 'Polaris' markası için ayakkabı, sandalet, terlik ve PU taban üretim ve pazarlaması yapıyor.

Polaris Terlikleri iç piyasanın yanı sıra yurt dışında da satılıyor. Geçtiğimiz yıl ihracat atağına da girişen Ziylan, Polaris markasını 17 ülkeye ihraç ediyor. Polaris'in ihracat yaptığı ülkeler arasında Amerika Birleşik Devletleri, Yunanistan, Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar, Umman, Rusya, İrlanda, Fransa, Danimarka, Ukrayna, Kırgızistan, Hırvatistan, Almanya, İsrail de bulunuyor. Yunanistan ve Rusya'da 2003 yılı içerisinde Türkiye'de ki gibi bir bayi ağı kurarak markalaşmayı hedefleyen Polaris, şu anda Yunanistan'da 300, Rusya'da ise 100 ayakkabı mağazasında satılıyor. Almanya'da ilk Polaris Shop'unu bu yıl başında açan Ziylan Grubu, Avrupa'da ki en önemli adımları olarak gördükleri bu girişimi yıl sonuna kadar 5 Polaris Shop ile devam ettirmek hedefinde. Almanya'daki Polaris Shop'a Türklerin olduğu kadar Almanlarında ilgisinin büyük olduğu belirtiliyor.

Yeni yatırımlara sıcak bakan Ziylan, çocuk ayakkabısına da girmeyi düşünüyor mu?. Polaris Kids markasıyla çocuk ayakkabısı sektöründe de iddialı olmayı hedefleyen Ziylan dünya devi Disney Worner Bross ile bir anlaşma yaptı. Disney'in ayakkabı ve terliğini üretecek olan Ziylan, bu işbirliğini genişletmeyi planlıyor.

Ziylan Grubu'nun son yatırımı 'Flo' adıyla oluşturduğu ayakkabı marketleri. 2001 yılında kurulan Flo Mağazacılık, Türkiye genelinde mağaza açma çalışmalarını hızla sürdürüyor. Türkiye'de ayakkabı marketi sisteminin öncülüğünü yapan Flo mağazaları, birbirinden ünlü markaları ve özel Flo koleksiyonuyla 900 model ve renk seçeneğini tüketicilere sunuyor. Spor, klasik modeller ve modern tasarımların buluştuğu Flo mağazalarında bir çok ünlü marka yer alıyor. Polaris, Kinetix gibi grup markalarının yanı sıra, İtalya'nın en iyi ayakkabı markaları arasında yer alan Yellow Cap, Panoma Jack, Boemos ve Nos Bravo'nun özel koleksiyonlarını Flo'larda bulmak mümkün.

Ayakkabı, terlik ve sandalet üretiminde büyüyen Ziylan, taban üretiminde de önemli mesafeler katetti. Ziylan Taban Şirketi'nin Topkapı'daki tesislerinde sürdürülen üretim, geçen yıllar içinde günlük 15 bin tabandan, 100 bin tabana ulaştı. Tabana malzeme sağlamak için kurulan Termoplast Kimya'nın günlük 60 ton granül üretim kapasitesi bulunuyor. Ziylan, taban üretiminin yüzde 30'unu ihraç ediyor.